چاپ سال دوم، شماره 2

این فصلنامه دومین نسخه چاپی مجله بوده که در سال 1387 تحت عنوان مجله گياهپزشك و غذا به چاپ رسیده است.

(سال دوم، شماره 2، فروردین-اردیبهشت 1387)

ISSN: 2008-109x

شما میتوانید فایل کامل مقالات را از لینک زیر دریافت نمایید

مقالات سال دوم، شماره 2، فروردین-اردیبهشت 1387

استفاده از اشعه گاما جهت کنترل شپشه آرد Tribolium castaneum Hbst. (Col:Tenebrionidae) به‌عنوان یک روش سازگار با محیط زیست

نویسندگان: *شهره خاقانی1، شهاب خاقانی2 و علی مشیدی3

به‌ترتیب 1كارشناس‌ارشد حشره‌شناسي كشاورزي و عضو باشگاه پژوهشگران جوان اراك، 2عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامی اراک، 3دانشجوی کارشناسی‌ارشد علف‌های هرز و عضو باشگاه پژوهشگران جوان اراك

* پست الكترونيكي نویسنده مکاتب: shohreh_khaghani@yahoo.com

چکیده:

آفات انباری و بویژه شپشه‌های آرد یکی از مهمترین عوامل تخریب کننده­ کمیت و کیفیت آردهای انبار شده هستند. با هدف بررسی کارایی راهکار غیرشیمیایی برای مهار سوسک Tribolium castaneum، اثر دزهای مختلف پرتو گاما روی آفت مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادند که افزايش دز باعث افزايش ميزان مرگ و مير و همین‌طور باعث کوتاه شدن مدت زمان مرگ در حشرات شد. بررسي‌ها نشان داد که اگر حشرات در مراحل رشدي مختلف (جنيني، لاروي و شفيره‌گي) در معرض پرتوهاي يون ساز قرار گيرند، در آنها گاهي اختلالات فيزيولوژيکی مهمی نيز پديد مي‌آيد. قدرت و میزان حرکت در حشرات کامل به‌طور چشمگیری کاهش یافته و پاها در موقع حرکت فاقد ثبات و قدرت کافی هستند. در آزمایش‌هاي انجام شده از چشمه کبالت 60 برای پرتو تابی حشرات استفاده شد.

کلیدواژه‌ها: آرد، اسيد آمينه، آفت انباری، پرتو گاما،  Tribolium castaneum

روش استناد به این مقاله:

خاقانی، ش.، خاقانی، ش. و مشیدی، ع. (1387). استفاده از اشعه گاما جهت کنترل شپشه آرد  Tribolium castaneum Hbst. (Col:Tenebrionidae) به‌عنوان یک روش سازگار با محیط زیست. مجله ترویج گیاهپزشکی، 2(2): 1-6.

اهمیت و نقش توکسین destruxin B در بیماریزایی قارچ Alternaria brassicae در کلزا با تکیه بر ردیابی ژن‌های درگیر در تولید آن

نویسندگان: معصومه مصطفی1 ، *میرمعصوم عراقی2 و بهرام شریف نبی3

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد بیماری‌شناسی و 3 دانشیار گروه گیاهپزشکی دانشگاه صنعتی اصفهان،  2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد رشته بیماری‌شناسی گیاهی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

* پست الكترونيكي نویسنده مکاتب: Iraqi602@yahoo.com

چکیده:

سوختگي برگ كلزا يا بلايت آلترناريايي كه تحت عناوين black spot  و gray leaf spot نيز شناخته شده است يكي از بيماري‌هاي مخرب گـیاهان خـانواده کـلم از جمله کلـزا بـوده و بيـماري قـابـل تـوجه در هنـد، چيـن، شـرق كـانـادا، آلمـان و ايـران است. چــهـار گـونه از  Alternaria در رابـطـه با ايـن بيمـاري شناخـتـه شـده‌انـد , A. brassicae) A. brassicicola، A. raphani  و A. arborescense ( كه از اين ميان A. brassicae  دارای دامنه میزبانی اختصاصی‌تری نسبت به دیگر گونه‌ها می‌باشد. اين بیمارگرها همه قسمت‌هاي هوايي گياه (برگ، ساقه، غلاف و دانه) را در تمام مراحل رشد تحت تأثير قرار مي‌دهند و به‌عنوان عوامل بيماريزاي پس از برداشت نيز قابل توجه هستند. بيماري با آلودگي گياه به‌وسيله مایه تلقیح هوازاد يا بذرزاد آغاز مي‌شود و علائم به‌صورت مرگ گياهچه، لكه‌هايي با مركز خاكستري، قهوه‌اي يا سياه با حاشيه زرد ظاهـر شده كه در نهـايت باعـث كـاهش سطـح فـتوسنتـز، برگ‌ريزي سريـع، چروكـيدگي دانه و كاهش محصول مي‌گـردد. كلـروز و نكـروز ايجـاد شده به‌وسيلـه A. brassicae  در ارتباط با فيتوتوكسين‌هاي اين قارچ است. جدایه‌های توكسين‌زاي اين بيمارگر قادر به توليد توكسين‌هايي از قبيل انواع دكستروكسين (destruxin) ، آلترناریول (AOH)، اسیدتنوآزونیک (TA) و آلترناریول متیل اتر (AEM) مي‌باشند.

کلیدواژه‌ها: دكستروكسين، قارچ بيماريزا، Alternaria، كلزا

روش استناد به این مقاله:

مصطفی، م.، عراقی، م. م. و شریف نبی، ب. (1387). اهمیت و نقش توکسین destruxin B در بیماریزایی قارچ Alternaria brassicae در کلزا با تکیه بر ردیابی ژن‌های درگیر در تولید آن. مجله ترویج گیاهپزشکی، 2(2): 7-11.

تاثير خمير ترش بر كيفيت نان

نویسندگان: مريم شمشير ساز1، حبيب‌ا… ميرزايي2، محمدحسین عزیزی3

1و 2 به‌ترتيب دانشجوي كارشناسي‌ارشد و استاديار گروه صنايع غذايي دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،

3دانشيار انستيتو تحقيقات و صنايع غذايي كشور، تهران

چکیده:

خمير ترش از زمان‌هاي قديم استفاده شده و قادر است كيفيت نان را بهبود بخشد و طول عمر نگهداري آن را با كاهش رشد كپك و قارچ افزايش دهد. طي تخمير خمير ترش، باكتري مولد اسيد لاكتيك (Lactobacillus)‌ مقداري متابولیت توليد نموده كه تأثير مثبتي برروي بافت و بياتي نان دارد، براي مثال، اسيدهاي آلي، اگزوپلي‌ساكاريد (EPS) و آنزيم‌ها، كه EPS تأثير مناسبی در جايگزين شدن هيدروكلوئيدهاي گران‌تر براي بهبود نان دارد. اسيدهاي آلي بر روي پروتئين و اجزاي نشاسته آرد مؤثرند. افت pH، توام با توليد اسيد، سبب افزايش فعاليت پروتئاز و آميلاز آرد مي‌شود. بنابراين منجر به كاهش بياتي مي‌شود. در حالي‌كه كيفيت نان افزايش مي‌يابد، در نتيجه سبب ازدياد مواد معدني و كاهش مقدار فيتات مي‌شود، و همچنين نان تهيه شده با خمير ترش از نظر طعم مطلوب بوده و تأثير بالقوه‌اي در كاهش اثرات بيماري مزمن روده‌اي در انسان دارد.

کلیدواژه‌ها: خمير ترش، لاكتوباسيلوس، نان، مخمر

روش استناد به این مقاله:

شمشیر ساز، م.، حبیب ال..، م. و عزیزی، م. ح. (1387). تاثير خمير ترش بر كيفيت نان. مجله ترویج گیاهپزشکی، 2(2): 12-18.

بررسی اهمیت قارچ Trichoderma harzianum در کنترل بیولوژیک با عوامل بیماریزای گیاهی

نویسندگان: حسن ملكي زيارتي

پژوهشگر بخش گياهپزشكي مركز تحقيقات جهاد كشاورزي گلستان، گرگان

چکیده:

گونه‌های مختلف قارچ Trichoderma از جمله قارچ‌هایی هستند که تقریباً در تمام زیستگاه‌های متنوع وجود دارند موفقیت قابل توجه این قارچ‌هـا در کنترل بیـولـوژیک بسیـاری از قـارچ‌هـای بیمـارگر گیاهی از جمله عوامل بيماريزاي پوسيدگي بذر و مرگ گياهچهRhizoctonia solani  گونه‌های مختلف قارچ فوزاریم، Sclerotinia rolfsii و گونه‌های مختلف قارچ پیتیـوم و فیتـوفـترا مورد توجه بسیاری قرار گرفته است. مطالـعه ارتبـاط متقـابـل بیـن میسلیـوم قارچT.harzianum  و میسلیوم چندین قارچ، به‌ویژه قارچ‌های بیمارگر گیاهی موید قدرت بالای پارازیتیسم قارچ تریکودرما می‌باشد. در این طرح امکان استفاده از قارچT.harzianum  ایزوله بومی ایران با پتانسیل کنترل‌کنندگی قابل توجه روی برخی قارچ‌های بیمارگر گیاهی در کنترل نماتد مولد گره ریشهMeloiodogyne javanica  به‌عنوان یکی از مهمترین بیمارگرهای گیاهی و گونه غالب نماتد مولد گره ریشه در ایران بررسی شده است.      

کلیدواژه‌ها:

نماتد مولد گره ريشه، قارچ تريكودرما، كنترل بيولوژيك

روش استناد به این مقاله:

ملکی زیارتی، ح. (1387). مبررسی اهمیت قارچ  Trichoderma harzianum در کنترل بیولوژیک با عوامل بیماریزای گیاهی. مجله ترویج گیاهپزشکی، 2(2): 19-23.

بررسي وضعيت سرمازدگي درختان مركبات (مطالعه موردي استان‌هاي گلستان و مازندران زمستان سال 1386) در شمال ايران

نویسندگان: كامبيز مشايخي و كامران رهنما

به‌ترتيب دانشياران بخش باغباني و گياهپزشكي دانشكده علوم زراعي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان

چکیده:

اكثر عوامل غيرانگلي در اثر نامساعد نبودن شرايط محيطي زندگي گياه مانند شرايط نامساعد آب و هوايي، آسيب‌هاي مكانيكي، شرايط نامساعد خاك و غيره حاصل مي‌شود. حتي در مواقعي كه پس از برطرف شدن عامل نامساعد گياه زنده بماند نيز وقفه قابل ملاحظه‌اي به رشد و نمو آن وارد مي‌شود. از طرف ديگر اين‌گونه صدمات غيرانگلي شرايط را براي حمله آفات و بيماري‌ها فراهم نموده و خسارات و صدمات وارده را بيش از پيش افزايش مي‌دهد (1). سرما و بروز يخبندان‌هاي ناگهاني در زمستان سال 1386 خسارات زيادي را به باغ‌هاي مركبات در شمال ايران وارد نمود به‌طوري‌كه باغداراني كه به‌منظور كسب درآمد بيشتر اقدام به جمع‌آوري محصول سردرختي خود ننمودند مجبور به معدوم نمودن كليه محصول خود و تحمل خسارت زيادي شدند، مضاف بر اينكه باغ‌هاي زيادي نيز خشك و يا به درختان آنها آسيب جدي وارد گرديد. بروز اين پديده مي‌طلبد كه نگاهي اجمالي به‌علت بروز اين خسارت هنگفت (بيش از ده ميليارد ريال) نمود. در اين بررسي علل خشك شدن درختان مركبات در شمال كشور و خسارات ناشي از سرما و يخ‌زدگي به گياهان از نقطه نظر فيزيولوژيك اشاره گرديده است.

کلیدواژه‌ها: سرمازدگی، مرکبات، استان گلستان، مازندران، ایران.

روش استناد به این مقاله:

مشایخی، ک. و رهنما، ک. (1387). بررسي وضعيت سرمازدگي درختان مركبات (مطالعه موردي استان‌هاي گلستان و مازندران زمستان سال 1386) در شمال ايران. مجله ترویج گیاهپزشکی، 2(2): 24-34.

اهمیت و نقش آفلاتوکسین در پسته با تکیه بر ردیابی ژن‌های درگیر در تولید و مسیر بیوسنتز آن

نویسندگان: *میرمعصوم عراقی1، معصومه مصطفی2 و کامران رهنما3

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته بیماری شناسی گیاهی  و3 دانشیار گروه گیاهپزشکی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد بیماری شناسی گروه گیاهپزشکی دانشگاه صنعتی اصفهان

* پست الكترونيكي: Iraqi602@yahoo.com

چکیده:

پسته با نام علمی Pistacia vera L. گیاهی نیمه گرمسیری از خانواده پسته یا کازو (Anacardiaceae) است. با توجه به اینکه سطح نسبتاً وسیعی از کشور در مناطق کویری واقع شده و دارای شرایط نامساعدی مانند شوری آب و خاک و کم آبی می‌باشد، کشت پسته به‌عنوان یک گیاه مقاوم بسیار مورد توجه قرار گرفته است. سطح زیر کشت و آمار موجود مربوط به صادرات این محصول نشان می‌دهد که پسته در میان محصولات باغی از اهمیت اقتصادی زیادی برای ایران برخوردار بوده و این در حالی است که در مراحل مختلف تولید پسته از مزرعه تا انبار میکروارگانیسم‌های مختلفی از جمله قارچ‌ها، با فعالیت روی میوه پسته سبب کاهش کیفیت و بالطبع کـاهش بـازارپسندی این محـصول شـده‌انـد. نتـایج تحقـیقات نشـان می‌دهـد که فلـور قـارچ اصـلی روی میـوه پسـته آسپـرژیلوس و گـونـه غـالـب Aspergillus niger است. اگرچه گونه‌های آسپرژیلوس جزء کپک‌های انباری ناميده می‌شوند، لیـکن جدایه‌های A. niger قادر به تولید پکتیناز و کوتیناز نیز هستند. بنابراین علاوه‌بر خاصیت ساپروفیتی، اندکی نیز حالت تهاجمی دارند و قادرند در شرایط مناسب مزرعه به دانه‌های در حال رشد نیز حمله کرده و میکوتوکسین تولید کنند. میکوتوکسین‌ها گروهی از ترکیبات سمی هستند که توسط گونه‌های متعددی از قارچ‌ها از جمله آسپرژیلوس، فوزاریوم و پنی‌سیلیوم تولید می‌شوند که سالانه روی 25 درصد از محصولات کشاورزی و مواد غذایی دنیا اثر نامطلوب می‌گذارند.

کلیدواژه‌ها: آفلاتوكسين، انواع آسپرژیلوس، قارچ، پسته

روش استناد به این مقاله:

عراقی، م. م.، مصطفی، م. و رهنما، ک. (1387). اهمیت و نقش آفلاتوکسین در پسته با تکیه بر ردیابی ژن‌های درگیر در تولید و مسیر بیوسنتز آن. مجله ترویج گیاهپزشکی، 2(2): 35-38.

تأثیر تناوب زراعی در کنترل بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا

نویسندگان: *محمدعلی آقاجانی

محقق بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان

*پست الکترونیک نویسنده مکاتب: maaghajanina@yahoo.com

چکیده:

بیماری پوسیدگی سفید ساقه، مهمترین بیماری کلزاست که با قارچ Sclerotinia sclerotiorum به‌وجود می‌آید. این بیماری از توانایی خسارت‌زایی بالایی برخوردار بوده، تحت شرایط مساعد (هوای خنک و مرطوب) می‌تواند تا بیش از 50 درصد محصول را از بین ببرد. برای کنترل این بیماری می‌توان از روش‌های مختلفی استفاده کرد که مهمترین آنها، سمپاشی مزرعه کلزا در مرحله گلدهی و قبل از ریزش گلبرگ‌هاست. یکی از روش‌های کاهش مایه آلوده‌کننده قارچ، تناوب کلزا با گیاهان غیرمیزبان نظیر غلات دانه ریز می‌باشد.

کلیدواژه‌ها: تناوب زراعی، اسکلروتینیا، کلزا، پوسیدگی.

روش استناد به این مقاله:

آقاجانی، م. (1387). تأثیر تناوب زراعی در کنترل بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا. مجله ترویج گیاهپزشکی، 2(2): 39-40.

لكه برگي سانسوريا ناشي از Fusarium moniliforme در استان گلستان

نویسندگان: محمد مهرآبادي1، كامران رهنما2 و ميثم تقي‌نسب3

1و2و3 به‌ترتیب دانشجو و اعضاي هيات علمي دانشكده علوم زراعي، گروه گياهپزشكي، دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان

چکیده:

در طـي بازديدهاي انجام شده در سال 1384 از گلخانه‌هاي شهر گرگان علائم لكه برگي سانسوريا Sansevieria trifasciata مشاهده گرديد. لكه‌ها به‌صورت نكروز، كمي فرو رفته، به‌صورت حلقه‌هاي مدور و به قطر يك تا چند سانتي‌متر مشاهده شدند كه گاهي از اواسط تا كناره‌هاي برگ امتداد داشتند. پس از مدتي ميسليوم‌هايي سفيد رنگ قارچ روي برگ مشاهده شدند. جداسازي قارچ عامل بيماري برروي محيط آب اگار انجام شد و پس از خالص‌سازي جهت شناسايي به محيط‌هاي CLA و PDA منتقل گرديد. رنگ پرگنه قارچ در روي محيط PDA بنفش روشن تا تيره و از پشت پتري به رنگ بنفش كاملاً تيره ديده شد قطر پرگنه‌ها روي اين محيط پس از 4 تا 10 روز نگهداري در دماي 25 درجه سانتي‌گراد 8/2 و 9/7 سانتي‌متر بود. ماكروكنيدي‌ها بدون انحنا و داراي سه تا چهار ديواره عرضي بودند و تنها روي محيط CLA مشاهده شدند. ميكروكنيدي‌ها به فراواني و طول آن‌ها 10-8 ميكرون كه به حالت‌هاي زنجيري يا توده‌اي مشاهده گرديدند. فيالايدها از نوع مونوفياليد ساده كه با طولي بلند ديده مي‌شدند، كلاميدوسپور مشاهده نگرديد. اثبات بيماري‌زايي جدايه‌ها براساس اصول كخ روي برگ گياه با قطعاتي از محيط كشت خالص جدايه‌ها مايه‌زني شد. اين اولين گزارش از ايجاد لكه برگي در سانسوريا با Fusarium moniliforme در ايران است.

کلیدواژه‌ها: Sansevieria trifasciata، Fusarium moniliforme، لكه برگي

روش استناد به این مقاله:

مهر آبادی، م.، رهنما، ک. وتقی نسب، م. (1387). لكه برگي سانسوريا ناشي از Fusarium moniliforme در استان گلستان. مجله ترویج گیاهپزشکی، 2(2): 41-45.

گزارش ميزان آلودگي و پراكنش كنه‌هاي پياز و سير در مزارع استان زنجان

نویسندگان: اميد عسگري و محمد طاهرخاني

سازمان كشاورزي استان زنجان و دانشگاه آزاد واحد ميانه

چکیده:

به‌منـظـور بـررسـي و مطالعه ميزان آلودگي مزارع سير استان زنجان (شهرستان طارم) به كنه پياز Rhizoglyphus enchinopus (Fumouze & robin) طي سال‌هاي 1380 تا 1383 مطالعات و بازديدهاي گسترده‌اي از مزارع پياز و سير انجام گرفت و نمونه‌هاي زيادي از مزارع مشكوك به آلودگي مورد بررسي قرار گرفتند. از تعداد 120 مزرعه نمونه‌برداري شده تعداد 95 مزرعه در شهرستان طارم به اين كنه آلوده بودند. خسارت اين كنه از طريق نفوذ از بخش‌هاي خارجي بافت سير به داخل مي‌باشد كه باعث ورود ساير ميكروارگانيسم‌هاي مولد پوسيدگي مي‌گردد. اين كنه باعث كاهش رشد گياه و در شدت‌هاي بالاي خسارت، باعث از بين رفتن سير مي‌گردد. در آلودگي شديد تعداد 650 عدد كنه بالغ و پوره در هر پياز سير مشاهده گرديد. اين گزارش اولين مورد فعاليت اين كنه در زنجان مي‌باشد. همچـنين در طي سـال‌هاي 86-1385 آلـودگـي سـوخ‌هاي سير در شهرستان طارم زنجان به كنه Rhizoglyphus robini محرز گرديد. اين كنه در محل اتصال ريشه به سوخ‌ها فعاليت شديد داشت و گاهي تا قسمت‌هاي بالاتر حتي ساقه گياه سير نفوذ مي‌نمود. آلودگي در اكثر مواقع با آلودگي‌هاي نماتدي از جمله نماتد Ditylenchus dipsaci همراه بود. اين كنه همچنين باعث گنديدگي سير در مزرعه و انبار مي‌گردد. وجود اين كنه در استان زنجان براي اولين بار گزارش مي‌گردد.

کلیدواژه‌ها: کنه پیاز، کنه سیر، زنجان، ایران.

روش استناد به این مقاله:

عسگری، ا. و طاهرخانی، م. (1387). گزارش ميزان آلودگي و پراكنش كنه‌هاي پياز و سير در مزارع استان زنجان. مجله ترویج گیاهپزشکی، 2(2): 46.

چاپ سال دوم، شماره 3

این فصلنامه دومین نسخه چاپی مجله بوده که در سال 1387 تحت عنوان مجله گياهپزشك و غذا به چاپ رسیده است.

(سال دوم، شماره 3، خرداد-تیر 1387)

ISSN: 2008-109x

شما میتوانید فایل کامل مقالات را از لینک زیر دریافت نمایید

مقالات سال دوم، شماره 3، خرداد-تیر 1387

سازوکارهای ایجاد ناسازگاری سیتوپلاسمی در حشرات توسط باکتری ولباخیا Wolbachia از دیدگاه بررسی‌های سلول‌شناسی

نویسندگان: *محمد مهرآبادی و علیرضا بندانی

بترتیب، دانشجوی کارشناسی‌ارشد و دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج

* پست الكترونيكي نویسنده مکاتب: Mehrabadi86@gmail.com

چکیده:

دست‌کاری و تغییراتی که باکتری ولباخیا Wolbachia در سیستم تولید ‌مثلی میزبان به‌وجود می‌آورد و از طرفی انتقال آن از ‌طریق جنس ماده به نتاج، پراکنش این باکتری را در میان میلیون‌ها گونه حشره تسهیل کرده است. این باکتری، جهت افزایش پراکنش و بقا در میزبان خود، تغییراتی را به‌وجود می‌آورد. مهمترین تغییری که این باکتری در حشرات ایجاد می‌کند، ناسازگاری سیتوپلاسمی است. ناسازگاری سیتوپلاسمی نوعی ناسازگاری بین اسپرم و تخمک حشره است و در صورتی ایجاد می‌شود که اسپرم حاصل از نر‌ آلوده به ولباخیا، تخمک حاصل از ماده غیرآلوده به این باکتری را، تلقیح کند. ناسازگاری در اولین تقسیم میتوزی رخ می‌دهد که طی آن رفتار مهاجرت کروموزوم‌ها تحت تاثیر قرار می‌گیرد. در این مقاله، سازوکارهای ایجاد ناسازگاری سیتوپلاسمی، مدل‌های ارائه شده در این زمینه و چگونگی استفاده و بهره‌برداری ولباخیا از اجزای سلول به‌منظور این امر بررسی می‌شود.

کلیدواژه‌ها: باکتری ولباخیا، ناسازگاری سیتوپلاسمی، سازوکارهای عمل، مهاجرت کروموزوم‌ها، حشرات

روش استناد به این مقاله:

مهر آبادی، م. و بندانی، ع. (1387). استفاده از اشعه گاما جهت کنترل شپشه آرد  Tribolium castaneum Hbst. (Col:Tenebrionidae) به‌عنوان یک روش سازگار با محیط زیست. مجله  گیاهپزشک و غذا، 2(3): 1-10.

تأثیر شوری و میکوریز بر میزان پرولین سورگوم

نویسندگان: *مريم احساني، عباسعلي نوري‌نيا، غلامرضا بخشي‌خانيكي

كارشناس‌ارشد دانشگاه پيام نور دانشكده علوم واحد تهران، استاديار پژوهش مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي گلستان، دانشيار دانشگاه پيام نور تهران

*پست الكترونيكي نویسنده مکاتب: j.Ehsani @yahoo.com

چکیده:

در پژوهش حاضر اثر تنش شوري حاصل از كلريد سديم بر عملکرد و تولید متابولیت سازگار پرولين در گياه سورگوم رقم اسپیدفید در همزيستي با قارچ ميكوريز آربوسكولار مورد بررسي قرار گرفت. طرح آزمايشي به‌صورت فاكتوريل با دو فاكتور: 1) قارچ در دو سطح M0 (بدون قارچ) وM1 (داراي قارچ) و 2) فاكتور شوري شامل سه سطح ( 0/8، ٧ و ١٤ دسي‌زيمنس برمتر) در قالب طرح پايه بلوك كامل تصادفي اجرا شد. بذرهاي جوانه‌دار سورگوم با مایه تلقیح قارچ Glomus intradices آغشته شده و تا مرحله سبز شدن با آب معمولي (شوری 0/8 دسی‌زیمنس بر متر) آبياري شدند. بعد از اين مرحله، آبياري با آب با ECهاي 7 و 14 صورت گرفت. با افزایش سطوح شوری میزان پرولین در ریشه و برگ افزایش یافت. تأثیر قارچ بر تولید پرولین ریشه مثبت بوده، ولی اثر آن در برگ معکوس بود. همچنین در شوری بالا، سورگوم‌های هم‌زیست با قارچ دارای وزن بوته بیشتری بودند. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه بين سطوح مختلف شوري براي تولید پرولین در برگ و ریشه و بين سطوح متفاوت قارچ در ريشه تفاوت قابل ملاحظه‌اي در سطح اطمينان يك درصد (P<0.01) وجود دارد، همچنین وزن خشک بوته در سطوح مختلف قارچ و اثرات متقابل شوری با میکوریز به‌ترتیب تفاوت معنی‌دار در سطح (P<0.01) و (P<0.05) را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها: پرولين، تنش شوري، سورگوم، ميكوريز آربوسكولار

روش استناد به این مقاله:

احسانی، م.، نوری نیا، ع و بخشی خانیکی، غ. (1387). تأثیر شوری و میکوریز بر میزان پرولین سورگوم. مجله گیاهپزشک و غذا، 2(3): 11-18.

اسکرول به بالا